Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2015

Θεσσαλονίκη - Ι. Ν. Αγίου Δημητρίου

Ο Ναός του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στο κέντρο της παλιάς πόλης της Θεσσαλονίκης -βορειοανατολικά της Αρχαίας Αγοράς- επί της οδού Αγίου Δημητρίου. 
Είναι χτισμένος σε σχήμα πεντάκλιτης βασιλικής, ελληνιστικού τύπου με νάρθηκα, εγκάρσιο κλίτος (λειτουργεί ως μουσειακός χώρος), με κρύπτη κάτω από το ιερό και προσαρτημένο στη νοτιοανατολική γωνία του το παρεκκλήσι του Αγίου Ευθυμίου.

Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2015

Άγιος Δημήτριος ο Λουμπαρδιάρης

Βρίσκεται κοντά στην Πνύκα και στο μνημείο του Φιλοπάππου, προς τον αυχένα του λόφου των Νυμφών (Αστεροσκοπείου).
Πρόκειται για θολωτή μονόκλιτη βασιλική των χρόνων της Τουρκοκρατίας (κατ' άλλους του 9ου αι.), που στους μακρούς (βόρειο και νότιο) τοίχους έχει δύο τυφλά τόξα και άλλα δύο εγκάρσια ενισχυτικά (ένα στο Τ. Βήμα και ένα στην έξοδο), τα όποια συγκρατούν την κυλινδρική στέγη, που είναι πλακοσκέπαστη. Μεταγενέστερα έγινε επέκταση της στα δυτικά.

Το 1955 έγινε αναστήλωση και συντήρηση του ναού άπό τον αρχιτέκτονα Πικιώνη, ο όποιος όμως κόσμησε τους εξωτερικούς τοίχους της εκκλησίας με σχέδια γεωμετρικά, κατασκευασμένα από κεραμικά και κομμάτια μάρμαρο. Τότε, αφού αφαιρέθησαν επιχρίσματα με νεότερες τοιχογραφίες, απεκαλύφθησαν άλλες παλαιότερες μεταβυζαντινές (1735), οι όποιες όμως είναι εφθαρμένες η φέρουν βανδαλισμούς (εξορύξεις οφθαλμών αγίων). Στα 1987-1992 έγινε καθαρισμός και συντήρηση τους με διαλύματα ειδικών υγρών.
Στο χτιστό τέμπλο απεκαλύφθη γραμμένο με βυζαντινά γράμματα το κοντάκιο των εγκαινίων «ΟΥΡΑΝΟΣ ΠΟΛΥΦΩΤΟΣ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΝΕΔΕΙΧΘΗ ΑΠΑΝΤΑΣ ΦΩΤΑΓΩΓΟΥΣΑ ΤΟΥΣ ΠΙΣΤΟΥΣ, ΕΝ Ω ΕΣΤΩΤΕΣ ΚΡΑΥΓΑΖΟΜΕΝ: ΤΟΥΤΟΝ ΤΟΝ ΟΙΚΟΝ ΣΤΕΡΕΩΣΟΝ, ΚΥΡΙΕ».

Η Αγία Τράπεζα στηρίζεται επάνω σε αρχαίο κιονίσκο, ενώ δύο άλλοι αρχαίοι κιονίσκοι υπάρχουν στο προαύλιο της κυρίας εισόδου: Στον ένα αναγράφεται: ΒΕΡΕΝΙΚΗ-ΙΣΙΔΩΡΟΥ-ΜΗΛΙΣΙΑ-ΜΑΙΝΑΝΔΡΟΥ-ΑΙΘΑΛΙΔΟΥ-ΓΥΝΗ, και στον άλλο: ΠΑ[..]ΑΣ-ΔΗΜΑΡΧΟΥ-ΠΑΛΛΗΝΕΩΣ ΓΥΝΗ.

Ο Δημ. Γ. Καμπούρογλου διασώζει το αξιοσημείωτο γεγονός που συνέβη κατά τον εορτασμό της μνήμης του Αγίου στις 25 Οκτωβρίου 1658. Τότε ο χριστιανομάχος αγάς των Αθηνών Γιουσούφ σχεδίασε από τα Προπύλαια -όπου και η κατοικία του- ν΄ ανατινάξει με λουμπάρδα (=μεγάλο πυροβόλο) την εκκλησία, μαζί με όλο το εκκλησίασμα που είχε συρρεύσει στην πανήγυρη. Ελάχιστα λεπτά όμως πριν από το εγχείρημα, ενέσκηψε ξαφνική καταιγίδα και ένας κεραυνός έπεσε στην πυριτιδαποθήκη και στο πυροβολείο των Προπυλαίων και τα ανατίναξε, με αποτέλεσμα να βρουν τον θάνατο ο αγάς, η οικογένεια του και οι πυροβολητές. Έκτοτε η εκκλησία ονομάστηκε Λουμπαρδιάρης=βομβιστής.
Κατά την ευσεβή παράδοση, εφημέριος του ναΐσκου χρημάτισε ο νεοφανής νεο-μάρτυρας Ραφαήλ (+1454), ενώ εκεί τελούσε αγρυπνίες ο άγιος παπα-Νικόλας ο Πλανάς (+1932) και εκκλησιαζόταν μετά την εκδίωξη του από την Αίγυπτο ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως.
iaath

Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2015

Λευκάδα - Άγιος Δημήτριος

Οι εκκλησίες του Αγίου Δημητρίου στη Λευκάδα
26 Οκτωβρίου σήμερα και λίγο πριν μας αποχαιρετήσει για τα καλά ο ζεστός καιρός και μας ψυχραγκαλιάσει το φθινόπωρο, έρχεται ο Μυροβλήτης ο Αη Δημήτρης μαζί με τα χρυσάνθεμα του για να μας ντύσει στα χρώματα της εποχής και να μας θυμίσει ότι οι γιορτές του χειμώνα είναι πολύ κοντά.
Ας δούμε λοιπόν πόσες και ποιες εκκλησίες αφιερωμένες στον Άγιο υπάρχουν στο νησί μας. (Με δυο τρεις πληροφορίες για την καθεμιά μιας και η βόλτα είναι κυρίως φωτογραφική).

Χώρα - Στα Ψαρέικα. 
Ιδρύθηκε το 1688 με πρωτοβουλία του Ηγούμενου της Κόκκινης Εκκλησιάς Θεοφάνη Δανιά, Τη σημερινή του μορφή πήρε μετά από πολλές ανακατασκευές το 1825.
Λένε ότι στη κάπου στη χώρα υπήρχε παλιά κι άλλος (πρόχειροκατασκευασμένος) ναός του Αγίου.

Αλέξανδρος - Στα Μαυρογιαννάτα. 
Ιδρύθηκε γύρω στα 1450 με πολλές ανακατασκευές στην ιστορία του. Ανήκε στην οικογένεια Μανωλίτη. Εκεί στεγάστηκε και το σχολείο του Αλέξανδρου για μικρό χρονικό διάστημα.
Βουρνικά
Μικρό εκκλησάκι ψηλά στο χωριό.


Δαμιλιάνι (Μανάση)Αναφέρεται καταστροφή του από σεισμό το 1896. Ο σημερινός ναός είναι καινούριος
Δρυμώνας
Σε σημείο ψηλά στο χωριό. Ναός του 19ου αι. Σε ανάγλυφο στεφάνι αναφέρεται η χρονολογία της τελευταίας ανακαίνισης του το 1902.


Εγκλουβή
Πρόκειται για το ναό κοντά στην πλατεία του χωριού που είναι εκτός του Μυροβλήτη αφιερωμένος και στους Αγιους Γεώργιο και Χαράλαμπο. Ο παλαιότερος ναός βρισκόταν λίγο βορειότερα του σημερινού.

Καρυά
Ο ενοριακός των Κατωποδαίων. Χτίστηκε το 1872.
Κατωχώρι
Ο ενοριακός ναός του χωριού. Χτίστηκε τον 18ο αι. και διατηρεί τοιχογραφίες εκείνης της εποχής.
Νεοχώρι
Ναός λίγο έξω από το χωριό. Υπήρχε σίγουρα το 1703 ή 1705. Διατηρεί τοιχογραφίες εκείνης πιθανόν της εποχής
Πηγαδισάνοι
Λίγο έξω από το χωριό προς τους Σφακιώτες. Ο σημερινός ναός είναι σχετικά νέος αλλά υπάρχουν αναφορές για ομώνυμο ναό στην περιοχή στον χάρτη του Coronelli.
Χαραδιάτικα
Καθολικό παλιού μοναστηριού δυτικά πάνω από το χωριό στη θέση Γράβα. Ιδρύθηκε τον 17ο αι από το Συμεών Κονιδάρη και υπήρξε πλούσια μονή με πολλά κτήματα.

Αναρτήθηκε από Χρυσούλα Σκλαβενίτη